"Wij blijven geloven in toekomst van sportweddenschappen in krantenwinkels"
De Belgische markt voor sportweddenschappen in de krantenwinkels heeft turbulente jaren achter de rug. Strengere regelgeving met onder andere een omzetlimiet per winkel zet de sector onder druk. Toch blijft het Zweedse Betsson Group volop investeren in een fysiek distributienetwerk in ons land. Kiosk had over deze uitdagingen, investeringen en opportuniteiten in de Belgische retailmarkt een gesprek met Timothy Mastelinck, Chief Commercial Officer bij Betsson Belgium.
Atypische markt
België neemt binnen Betsson Group een bijzondere positie in. Waarom?
"België is voor Betsson een atypische markt. In de meeste landen waar we actief zijn, ligt de nadruk op online sportweddenschappen en casino. België is het enige land binnen onze groep waar we ook een uitgebreid retailnetwerk hebben, en meer specifiek zelfs in dagbladhandels. Dat is historisch gegroeid vanuit betFIRST, dat in 2023 door Betsson werd overgenomen."
"Die fysieke aanwezigheid brengt een andere kostenstructuur met zich mee. Online kan je relatief eenvoudiger groeien, terwijl je in retail afhankelijk bent van verkooppunten, terminals en lokale handelaars. Toch zien we daarin een belangrijke strategische meerwaarde. De Belgische krantenwinkel is een bijzonder distributiekanaal dat je in weinig andere landen op dezelfde manier terugvindt."
Betsson investeert fors in nieuwe wedterminals. Was dat een evidente beslissing?
"Helemaal niet. We hebben onze investeringsplannen uitgebreid moeten verdedigen bij het internationale topmanagement in Malta. Een nieuwe wedterminal kost ongeveer 3.500 tot 4.000 euro. Vermenigvuldigd met het grote aantal toestellen in ons netwerk spreek je over verschillende miljoenen euro's."
"Historisch hebben we in het Belgische krantenwinkelsegment een marktaandeel van ongeveer 45% in aantal verkooppunten. Op sommige locaties staan meerdere terminals, tot maximaal 4. Voor een internationale groep is de vraag waarom je bijvoorbeeld vier miljoen euro zou investeren in Belgische terminals, terwijl je met hetzelfde bedrag in Argentinië misschien veel nieuwe online klanten kunt aantrekken."
"We hebben daarom moeten aantonen welke strategische waarde retail in België vertegenwoordigt. Uiteindelijk kregen we groen licht. Dat bevestigt dat Betsson nog altijd gelooft in dit distributiekanaal. Aanwezigheid in retail wekt ook vertrouwen, een erg belangrijke component in onze sector."
Sociale functie
Nochtans heeft de Belgische markt de afgelopen jaren flinke klappen gekregen.
"Absoluut. Volgens de cijfers van de Kansspelcommissie is het bruto spelresultaat (inzet min uitgekeerde winst) van de markt voor sportweddenschappen in krantenwinkels teruggevallen van ongeveer 50 naar 35 miljoen euro. Tegelijk daalde het aantal betrokken krantenwinkels van circa 1.600 naar 1.250. Dat heeft te maken met de algemene evolutie van de dagbladhandel, maar ook met de regelgeving die sinds 2022 werd ingevoerd."
"Het opmerkelijke is dat sportweddenschappen oorspronkelijk in krantenwinkels werden toegelaten om de dalende persverkoop te compenseren, in 2011. Vervolgens werd beslist bij wet in '22 dat een krantenwinkel bepaalde persvolumes en omzet moest behalen om sportweddenschappen te mogen blijven aanbieden. De krantenwinkel is ondertussen sterk veranderd. Veel zaken zijn geëvolueerd naar conveniencewinkels waar kranten en tijdschriften belangrijk blijven, maar waar aanvullende producten en diensten noodzakelijk zijn om rendabel te blijven."
"Wij bekijken retail niet uitsluitend vanuit de rechtstreekse omzet. We beschouwen het gedeeltelijk ook als een marketinginvestering om vertrouwen op te bouwen, vooral omdat Betsson voordien niet gekend was in België"
Waarom blijft de krantenwinkel dan zo interessant voor Betsson?
"Het gaat meestal om goed bereikbare winkels met een vaste klantenkring en veel passage. Bovendien vervult de krantenwinkel een belangrijke sociale functie. Klanten kennen de uitbater en vertrouwen de producten en diensten die hij aanbiedt. Dat vertrouwen is bijzonder waardevol."
"De fysieke aanwezigheid van een merk in een vertrouwde winkelomgeving creëert zichtbaarheid en herkenbaarheid. Binnen Betsson bekijken we retail daarom niet uitsluitend vanuit de rechtstreekse omzet. We beschouwen het gedeeltelijk ook als een marketinginvestering om vertrouwen op te bouwen, vooral omdat Betsson voordien niet gekend was in België."
"Bovendien heeft de krantenwinkel zich voortdurend heruitgevonden. Naast pers en tabak zijn er pakketdiensten, kansspelen, geschenkartikelen en convenienceproducten bijgekomen. Sportweddenschappen kunnen daarin een aanvullende inkomstenbron blijven."
Nieuwe kansspelwetgeving
De kansspelwetgeving heeft de voorbije jaren veel stof doen opwaaien. Wat is jullie visie daarop?
"De regelgeving uit 2022 heeft een bijzonder grote impact gehad. Er werden bijkomende voorwaarden opgelegd aan krantenwinkels die sportweddenschappen wilden aanbieden. Tegelijk kwamen er verregaande beperkingen op reclame en andere maatregelen voor de kansspelsector."
"Wij hebben die regelgeving juridisch aangevochten, net zoals enkele andere operatoren. Uiteindelijk heeft de Raad van State het betrokken koninklijk besluit vernietigd. Een belangrijk juridisch probleem was dat de overheid voorwaarden had vastgelegd rond wat een dagbladhandel precies is, zonder dat daarvoor een voldoende duidelijke wettelijke basis bestond."
"Maar ondertussen waren we verschillende jaren verder. De markt was gekrompen, verkooppunten waren verdwenen en ondernemers hadden hun activiteiten moeten aanpassen. Voor een sector waarin aanzienlijke investeringen worden gedaan, is die juridische onzekerheid bijzonder problematisch."
Verwachten jullie binnenkort een nieuwe hervorming van de kansspelwetgeving?
"Ja, want het is opgenomen in het federaal regeerakkoord om de kansspelwet te moderniseren en aan te passen aan alle nieuwe vormen van kansspelen, onder de bevoegdheid van de Minister van Economie. De concrete timing hangt uiteraard af van de politieke ontwikkelingen. We voeren gesprekken met de bevoegde beleidsmakers om onze visie op een toekomstgerichte regelgeving toe te lichten."
"Voor ons is een duidelijk en stabiel wettelijk kader essentieel. Een operator moet weten onder welke voorwaarden hij kan investeren en een krantenwinkelier moet weten welke activiteiten hij op langere termijn kan blijven aanbieden. Spelersbescherming moet daarbij centraal staan, maar er moet ook aandacht zijn voor de economische leefbaarheid van de sector."
Illegale markt
Ook de concurrentie tussen aanbieders in krantenwinkels is toegenomen?
"De concurrentie is inderdaad veel agressiever geworden. Historisch waren wij een van de belangrijkste spelers in het krantenwinkelsegment. Let op, concurrentie is goed, en houdt iedereen scherp. maar er worden soms financiële voordelen aangeboden die het speelveld verstoren."
"Voor een krantenwinkelier die het economisch moeilijk heeft, kan dat aantrekkelijk zijn. Maar een samenwerking moet verder gaan dan alleen een financiële vergoeding. De kwaliteit van de terminals, productaanbod, de dienstverlening, de technische ondersteuning en de continuïteit zijn minstens even belangrijk. En hier hebben we steeds het verschil gemaakt en blijven we inzetten op innovatie. Tenslotte blijft het doel van een winkel om producten aan te bieden welke de spelers het liefste hebben, niet?"
Met EPIS zijn ook de controles op spelers uitgebreid. Een goede zaak?
"Wij zijn absoluut voorstander van EPIS en een sterke spelersbescherming. Mensen die uitgesloten zijn van kansspelen, mogen geen toegang krijgen tot onze producten."
"Onze bedenkingen hebben vooral betrekking op de technische uitvoering. De huidige oplossing is sterk gekoppeld aan de terminal zelf, terwijl er modernere mogelijkheden bestaan om mensen digitaal te identificeren. Denk bijvoorbeeld aan digitale identiteitsoplossingen zoals Itsme, QR-codes, contactless, biometrisch,... . Daarmee kan je controles mogelijk eenvoudiger organiseren. Nu zijn er veel nationaliteiten die plots niet meer kunnen spelen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?"
"Bij de aankoop van onze nieuwe terminals hebben we rekening gehouden met toekomstige technologische ontwikkelingen. Een controle moet betrouwbaar zijn, maar mag de dagelijkse werking van de krantenwinkel niet onnodig ingewikkeld maken."
"Maar ook dit is een mooi voorbeeld van een wetgeving die de mogelijkheid niet heeft om zich aan te passen aan de technologie van vandaag en morgen."
Jullie waarschuwen voor de groeiende illegale gokmarkt. Waarom?
"Omdat strengere regelgeving niet automatisch betekent dat mensen minder gaan gokken. Wanneer het legale aanbod te sterk wordt beperkt, bestaat het risico dat consumenten uitwijken naar illegale aanbieders. Vergunde operatoren moeten voldoen aan verplichtingen rond identificatie, spelersbescherming, fiscaliteit en verantwoord spelen. Illegale platformen trekken zich daar vaak niets van aan, ze kunnen zelfs in veel gevallen een aantrekkelijker product aanbieden met hogere winstkansen net omdat ze minder afdragen. Dat is toch de wereld op zijn kop."
"Het doel van regulering moet zijn om consumenten naar een veilige, gecontroleerde speelomgeving te leiden. Als je de legale markt zo sterk beperkt dat spelers elders hun toevlucht zoeken, bereik je mogelijk het tegenovergestelde. België moet vermijden dat het door overdreven beperkingen de illegale markt onbedoeld aantrekkelijker maakt. En dat is nu al gebeurd, eens te meer omdat de politiek ons destijds niet zag als een bondgenoot, terwijl we net hier mee aan kunnen bijdragen."
Wat moet volgens jullie de basis vormen van een nieuwe kansspelwetgeving?
"Voor ons is een gelijk speelveld essentieel. De regelgeving moet rekening houden met de risico's van de verschillende kansspelproducten en mag niet uitsluitend afhangen van wie het product aanbiedt. Er zijn verschillen tussen sportweddenschappen, casinospelen en loterijproducten. De manier waarop mensen spelen en de snelheid waarmee ze een resultaat krijgen, kunnen het risico op problematisch speelgedrag beïnvloeden. Wij vinden dat die risico's consequent moeten worden beoordeeld."
"Strengere regelgeving betekent niet automatisch dat men minder gaan gokken. Wanneer het legale aanbod te sterk wordt beperkt, bestaat het risico dat consumenten uitwijken naar illegale aanbieders"
"We stellen ons ook vragen bij de effectiviteit van de verhoging van de minimumleeftijd naar 21 jaar. Onderzoek binnen de sector toont immers aan dat een groot deel van de betrokken jongvolwassenen blijft deelnemen aan kansspelen die voor hen wel toegankelijk zijn, namelijk bij de illegale aanbieders. Het politieke idee dat iets opgelost wordt wanneer men het verbiedt, is enorm naïef. Dat betekent niet dat we de bescherming van jongeren onbelangrijk vinden, integendeel! Maar maatregelen moeten aantoonbaar bijdragen aan verantwoord speelgedrag. Meten is weten, en dat gebeurt niet."
Reclameverbod
Moet volgens jullie ook het reclameverbod worden herbekeken?
"Wij vinden dat het debat over kansspelreclame genuanceerder moet worden gevoerd. Het gaat niet alleen over de hoeveelheid reclame, maar ook over de boodschap. Er is een groot verschil tussen een commerciële boodschap die een merk bekendmaakt en reclame die mensen de indruk geeft dat ze met kansspelen rijk kunnen worden. Kansspelen moeten worden voorgesteld als ontspanning, niet als een oplossing voor financiële problemen."
"Daarom zien we liever een systeem waarin bepaalde vormen van reclame mogelijk blijven, maar waarbij duidelijke grenzen worden gesteld aan de inhoud."
Wat is de belangrijkste boodschap voor de Belgische krantenwinkelier?
"Dat wij blijven geloven in retail. De afgelopen jaren waren niet gemakkelijk en de sector zal nog voor uitdagingen komen te staan. Maar onze investeringen in nieuwe terminals tonen dat we een toekomst zien voor sportweddenschappen in krantenwinkels."