Cijfers controle op verkoop alcohol aan minderjarigen in supermarkten en horeca bijzonder slecht
Federatie denkt aan slimme camera's aan de kassa, zoals bij veel krantenwinkels al geïnstalleerd is
Er bestaat een volledig verkoopverbod van alcohol aan -16 jarigen. Wie 16 of 17 jaar oud is, mag wijn of bier kopen of bestellen, maar geen sterke drank. Daarvoor moet je ten minste 18 jaar oud zijn. Maar in de praktijk loopt het nog vaak mis. Uit cijfers blijkt dat er in acht op de tien controles op de verkoop van alcohol aan minderjarigen een inbreuk op de leeftijdsregels wordt vastgesteld. De voorbije drie jaar waren er meer dan 2.000 dergelijke controles.
"Te weinig moeite"
"Het voornaamste probleem is dat verkopers onvoldoende moeite doen om jongeren om een bewijs van leeftijd te vragen", aldus minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit). De horeca spant de kroon: in meer dan 80% van de controles in 2025 met mysteryshoppers werd zonder problemen alcohol verkocht aan minderjarigen. Maar in supermarkten is de situatie niet veel beter, met een inbreukpercentage van 75%. Ook nachtwinkels en tankstations scoren slecht.
Inspecteurs verbaliseren momenteel enkel wanneer de gecontroleerde onderneming bij een eerdere controle al de fout in ging. "Maar als de controles niet snel betere resultaten opleveren, zullen we genoodzaakt zijn om systematisch bij elke inbreuk een proces-verbaal op te stellen en boetes op te leggen", aldus Paul Van Den Meerssche van de FOD Volksgezondheid. Boetes kunnen oplopen tot 1.000 euro per inbreuk.
"Druk van jongeren"
"We zijn ons bewust van het probleem", zegt Luc Ardies, directeur van Buurtsuper.be. Hij wijst op 'de almaar grotere druk van jongeren op kassamedewerkers om hen toch met alcohol te laten vertrekken, wat steeds vaker gepaard gaat met verbale agressie. Door het feit dat minderjarigen geen alcohol meer mogen kopen, kreeg het de status van verboden vrucht."
Ardies beklemtoont tegelijk dat de sector niet stilzit. "Naast leeftijdscontroles voor de aankoop van alcohol hebben we ook gelijkaardige controles voor tabak en loterijproducten. Er wordt daarom nu ingezet op de plaatsing van intelligente camerasystemen aan de kassa's die te jonge kopers kunnen herkennen. Op die manier willen we psychologisch de rechtstreekse confrontatie tussen winkelmedewerkers en jongeren die de wet willen omzeilen, verminderen."
"Dat maakt het voor kassamedewerkers ook wat 'veiliger' om iemands identiteitskaart te vragen, omdat het dan de camera is die alarm slaat en een leeftijdscontrole eist. We zijn trouwens over deze camerasystemen ook in overleg met de Nationale Loterij, die eveneens via mysteryshoppers controleert of er bijvoorbeeld in supermarkten, maar ook in dagbladwinkels, geen loterijproducten aan minderjarigen worden verkocht."
Slimme AI-camera's
In Frankrijk, Groot-Brittannië en Nederland wordt al met zulke camera's gewerkt aan de kassa's van tankstations en supermarkten. De systemen, die op basis van Artificiële Intelligentie de leeftijd van iemand inschatten, leidden daar tot ophef. Onder meer omdat de privacywaakhonden in Frankrijk en Nederland geen grote fan zijn van zulke beeldsoftware. Dit wordt onder meer veroorzaakt omdat uitbaters via het camerasysteem hun eigen verantwoordelijkheid proberen te ontlopen.
"De wet verplicht ons nu om de identiteitskaart op te vragen bij twijfel. Als dat is toegestaan, waarom zou een 'slimme' camera dan niet volgens de privacywetgeving kunnen?", aldus nog Ardies.
Ook enkele tientallen dagbladwinkels in ons land hebben sinds midden 2025 zo'n camerasysteem geïnstalleerd, PASSage genaamd. "Het werkt uitstekend. De inbreuken bij dagbladwinkels op de verkoop van alcohol of tabak aan minderjarigen liggen daardoor ook fors lager", zegt Yannick Gyssens van sectorfederatie Perstablo. Iets wat ook blijkt uit de cijfers van de FOD Volksgezondheid.
